طرح جلب مشارکت و افزایش توانمندی اجتماعات محلی در توسعه سواحل مکران
طرح جلب مشارکت و افزایش توانمندی اجتماعات محلی در توسعه سواحل مکران
نظر به لزوم جلب مشارکت و اعتماد مردم منطقه، دبیرخانه ستاد توسعه سواحل مکران برنامه توسعه اجتماع محور و جلب مشارکت و افزایش توانمندی اجتماعات محلی را در دستور کار خود قرار داده است.

عصر مکران، بتول دانش شهرکی*؛

سرزمین مکران نام ناحیه اصیل آریایی نشین در جنوب شرقی ایران و جنوب غربی پاکستان است که در طول خليج عمان از رأس الكوه در غرب جاسک تا لاس بلا در جنوب غربی ایالت بلوچستان پاکستان گسترده است.

در مطالعه طرح ویژه توسعه و عمران منطقه ساحلی مکران که توسط دانشگاه شهید بهشتی انجام گرفته و در دی ماه سال ۹۷ در شورای عالی معماری و شهرسازی تصویب شده، به راهبردها و خط مشی های مختلفی اشاره شده است.

اهداف و راهبردهای توسعه منطقه مکران، توسعه فضایی پایدار یکپارچه و تاب آور، اقتصاد سبز، متنوع، پایدار و دریا محور مبتنی بر جذب سرمایه‌های برونی و درونی و پیوند همیاری درون منطقه ای در اتصال با فضاهای سرزمینی و فراسرزمینی  از جمله این راهبردها و اهداف هستند.

همچنین دیگر راهبردها؛ حکمروایی انسجام بخش و یکپارچه منطقه ای،  کاهش فقر درآمدی و قابلیتی (چند بعدی) و تحقق عدالت فضایی، تقویت سرمایه‌های اجتماعی و  مشارکت پذیری و توانمند سازی اجتماعات محلی در فرایندهای توسعه به شمار می‌آیند.

اما طرح ویژه توسعه و عمران منطقه ساحلی مکران، رویکرد کلان توسعه فضایی مکران را توسعه پایدار و متوازن تعریف کرده و در چشم انداز آن توسعه درون زا و برون زا را مکمل یکدیگر دیده است. در این دیدگاه توالی زمانی هر دو نوع توسعه در منطقه می‌بایست همزمان باشد تا پدیده جا ماندگی اجتماعات محلی صورت نپذیرد.

توسعه منطقه اگر چه جاذب جمعیت خواهد بود، لیکن اولویت اول با تجهیز، توانمندسازی و افزایش بیشتر مشارکت جویی جامعه محلی در طرح های توسعه است.

با توجه به این خط مشی و اهمیت اجرای آن و نظر به نگرانی های میان مردم و لزوم جلب مشارکت و اعتماد مردم منطقه، دبیرخانه ستاد توسعه سواحل مکران برنامه توسعه اجتماع محور و جلب مشارکت و افزایش توانمندی اجتماعات محلی را در راستای اجرای بند(۷) ماده (۲۷ ) برنامه ششم توسعه و بند (ب) ماده (۲۹ ) قانون احکام دائمی توسعه در دستور کار خود قرار داده است.

این برنامه در کلیات؛ برنامه توسعه اجتماع محور، مبتنی بر فرایند مشارکت و توانمند سازی اجتماعات محلی است و در آن مشارکت؛ فرایندی است که از طریق آن افراد طبقات مختلف تحت تاثیر مثبت یا منفی تصمیمات قرار دارند و بتوانند بر منابع، سیاست گذاری و مراحل توسعه، نفوذ و کنترل داشته باشند.

همچنین توانمند سازی؛ فرایندی جمعی ترکیبی شامل اصلاحات ساختاری و زمینه ای با مشارکت حکمرانان ملی و محلی و اجتماعات هدف به منظور گسترش آگاهی، توانایی و افزایش قابلیت‎ها و دارایی‌های افراد از طریق بهبود دسترسی ها به عدالت، منابع، بازار و خدمات به منظور رفع نیازهای اولیه و ایجاد رفاه آنان است. این مفهوم به معنای کنترل بر منابع و تصمیمات و بسط آزادی انتخاب است.

توانمندسازی اجتماع محور در واقع پیگیری راهبرد توانمندسازی از طریق مشارکت جوامع محلی در فرایند چانه‌زنی تصمیم سازی، کنترل بر منابع و پاسخگو بودن نهادها و سازمان‌های مجری طرح توانمندسازی است. هدف اصلی برنامه نیز برنامه ریزی برای شناسایی منابع، امکانات و ظرفیت‌های منطقه و طراحی برنامه مشارکتی مبتنی بر سازماندهی، تجهیز، تقویت توانمندی و مشارکت جویی و انتفاع جوامع محلی در فعالیت‌های توسعه‌ای منطقه می‌باشد.

*دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد و  رییس گروه سرمایه گذاری استانداری سیستان و بلوچستان

  • منبع خبر : ماهنامه سرگذشت